4 - ابن‌شحنة در « روضة المناظر ، حوادث : 742 » 5 - ابن‌حجر در « الدرر الكامنة 5 / 233 » 6 - ابن‌تغرى بردى در « النّجوم الزّاهرة 10 / 76 » 7 - سيوطى در « طبقات الحفّاظ / 517 » 8 - شوكانى در « البدر الطالع 2 / 353 » 9 - صديق حسن‌خان در « التّاج المكلّل / 475 » سيوطى گويد : « مزّى ، پيشوا ، عالم ، دانشمند ، حافظ ، يگانه ، محدّث شام . . . اندكى فقاهت كرد و سپس به اين مقام روى آورد ، مسافرت كرد و بسيار شنيد و در لغت نظر افكند و در آن و در تصريف مهارت يافت و عربى خواند . در شناسايى رجال پرچم‌دار است ، ديدگان مانند او را نديده است ، دو كتاب « تهذيب الكمال » و « الأطراف » را نگاشت ، و مجالس خود را املاء كرد و مشكلات و معضلات از پيش گفته شده‌ى علم حديث و رجال را توضيح داد ، و به رياست استادان دارالحديث اشرفيه درآمد . روز شنبه دوازدهم صفر سال 742 درگذشت . » خلاصه گفته اسنوى از اين قرار است : « حافظترين مردم زمان خود بود ، به ويژه در رجال متقدّم ، و از همه سو براى روايت و درايتش به او مراجعه مىشد ، در لغت و تصريف سرآمد بود ، دين‌دار خيّر و گوشه‌گير از مردم ، بىتكلّف و فقير بود . كتاب « تهذيب الكمال في اسماء الرّجال » و كتاب « الأطراف » را تأليف كرد . » 68 - روايت جمال الدّين زرندى جمال الدّين محمّدبن‌يوسف زرندى انصارى در بيان ترتيب كتابش گويد : « پس بخش نخست مشتمل است بر فضايل جناب سيّد المرسلين و خاتم النبيّين و رسول ربّ العالمين محمّد عليه افضل صلوات المصلّين و شمائل و صفات ايشان و آن‌چه خداوند متعال از آيه‌ها و معجزاتش به او اختصاص داده است و بر